Centrum Szkoleniowe AIKINUR

Centrum stworzone z pasji do aikido i nurkowania

Słowniczek

SŁOWNICZEK TERMINÓW JAPOŃSKICH STOSOWANYCH W AIKIDO

A

 

ai

dosłownie harmonizowanie, łączenie, jednoczenie, miłość, harmonia

ai hanmi

pozycja zgodna - układ, w którym ćwiczący stoją w tej samej pozycji

aiki otoshi

technika podrzucenia uke w powietrze

aiki

dosłownie harmonijne oddziaływanie (zjednoczenie) ki; według kosmologii aikido, wszystkie rzeczy we wszechświecie powstają dzięki oddziaływaniu pozytywnego i negatywnego ki; celem treningu aikido jest poszukiwanie harmonii własnego ki z ki partnera i ki wszechświata

aikido

dosłownie droga harmonii; nazwę tę, po wielu latach głębokich studiów różnych szkół sztuk walki, przyjął twórca aikido dla określenia swojego unikalnego systemu

aikikai

organizacja aikido

aiki taiso

podstawowe ćwiczenia w aikido; rozgrzewka; ćwiczenia wprowadzające

arigato

dziękuję

ashi

stopa, noga

ashi sabaki

ćwiczenia przemieszczeń, obejmują: ayumi-ashi, okuri-ashi, tsugi-ashi

atemi

uderzenie we wrażliwe miejsce - w aikido ma na celu rozproszenie uwagi przeciwnika

ayumi ashi

krok przestawny

B

 

bokken

drewniana imitacja miecza japońskiego używana w celach treningowych

bokuto

drewniany miecz

bu

dosłownie silny, waleczny, odważny, ale również dotyczący spraw wojennych; w aikido sens tego słowa jest rozumiany jako dzielność i odwaga, a nie rywalizacja, czy współzawodnictwo; oryginanie znaczenie bu to: powstrzymać krzyżujące się (walczące) ze sobą włócznie

budo

dosłownie drogi walki; ogólne określenie japońskich sztuk walki, które rozwinęły się ze sztuk wojennych (bujutsu) np. judo, kendo

bujutsu

dosłownie sztuki wojenne

bushi

wojownik, samuraj

bushido

honorowy kodeks regulujący życie samuraja

C

 

chikama

najkrótszy dystans ("twarzą w twarz z przeciwnikiem")

chu

środek

chudan

poziom środkowy, splot słoneczny - od pasa do barków (pojęcie używane do określenia wysokości ataku)

D

 

dan

poziom, stopień mistrzowski

do

dosłownie droga; metoda, sposób wewnętrznego doskonalenia się; w Japonii sztuki zajmujące się rozwojem duchowym i fizycznym adeptów (nie tylko sztuki walki) utożsamiane są z do

dojo

miejsce, w którym trenuje się sztuki walki (szkoła), dosłownie: "miejsce drogi" - miejsce, gdzie poszukuje się do

dojo cho

 

domo

bardzo

domo arigato

dziękuję bardzo (przyjmuje również formy: domo arigato gozaimas oraz domo arigato godzaimaśta)

doshu

dosłownie mistrz drogi; tytuł lidera aikido, Prezesa Fundacji Aikikai; zgodnie z tradycją japońską, jest to tytuł dziedziczny; obecnie przysługuje on Moriteru Ueshiba - wnuk twórcy aikido

dozo

 

E

 

eri

kołnierz

eritori

atak polegający na uchwyceniu (trzymaniu) kołnierza partnera

F

 

funakogi undo

dosłownie ruch wiosłowania; termin pochodzący od ame-no tori fune, co można przetłumaczyć, jako niebiańska uskrzydlona łódź; pojęcie związane z mitologią japońską oznaczające łódź, którą posługiwał się duch gromu spływający z nieba na Ziemię; funakogi undo wywodzi się z ezoterycznych praktyk shinto mających na celu zjednoczenie ciała i umysłu, które twórca aikido wprowadził do swojego systemu; obecnie funakogi undo to jedno z ćwiczeń wprowadzających (aiki-taiso) służące do poprawienia pracy bioder, wypracowania mocnej, stabilnej postawy oraz do koordynacji oddychania z pracą ciała

G

 

gaku

tradycyjny element wystroju dojo - japońska kaligrafia z nazwą szkoły, mottem lub myślą filozoficzną zawieszana na ścianie w centralnym miejscu sali ćwiczeń, na przeciwko miejsca honorowego (kamiza)

gedan

poziom niski - od pasa w dół (pojęcie używane do określenia wysokości ataku)

geiko

trening, ćwiczenie (stabilizacja ki - ćwiczenia koncentracji)

geri

kopnięcie

gi

ubranie, strój

go

pięć

gokyo

piąta forma podstawowych technik unieruchomień

gyaku

odwrotny, przeciwny, przestawny

gyaku hanmi

postawa odwrotna - układ, w którym partnerzy stoją w odwrotnych pozycjach

H

 

hachi

osiem

hai

tak

haishin undo

ćwiczenie rozciągająco - rozlużniające

hajime

zaczynać! naprzód! dosłownie początek, rozpoczęcie, sygnał rozpoczęcia ćwiczenia dawany przez prowadzącego zajęcia

hakama

tradycyjne, szerokie spodnie samurajów, noszone przez mistrzów aikido

hanmi

postawa, pozycja

hanmihandachi

pozycja "siedząco-stojąca", ćwiczenia, w których broniący się siedzi, a atakujący stoi

happo

osiem kierunków

happo giri

ćwiczenie w ośmiu kierunkach

hara

brzuch, centrum, miejsce, w którym skupia się energia witalna człowieka

hasami

nożyce

henka waza

odmiana techniki podatawowej

hidari

lewy, lewostronny

hidari kamae

postawa, w której lewa noga wysunięta jest do przodu

hiji

łokieć

hijikime osae

forma unieruchomienia przeciwnika z wykorzystaniem dźwigni na staw łokciowy

hiji tori

trzymanie za łokcie (za rękawy w okolicach łokcia)

hiza

kolano

Hombu Dojo

główna kwatera, centrum treningowe znajdujące się przy 17-18 Wakamatsu Cho, Shinjuku-ku, 162 Tokio

I

 

iaido

japońska sztuka walki mieczem (dobywania miecza)

ichi

jeden

iie

nie

ikkyo

pierwsza forma podstawowych technik unieruchomień

ikkyo undo

ćwiczenie przygotowujące do ikkyo

ippan geiko

tori jest atakowany przez jednego uke

irimi

podstawowe wejście, ruch do przodu, wejście w partnera

irimi nage

rzut, w którym wykorzystuje się wejście irimi tzw. "dwudziestoletnia technika"

J

 

jitsu

sztuka, umiejętność, sposób, technika

jiu

dziesięć

jiuwaza

tori wykonuje dowolne techniki

jo

drewniany kij

jotori

techniki obrony przed atakiem jo (techniki odbierania jo)

jodan

poziom wysoki - powyżej barków (pojęcie używane do określenia wysokości ataku)

ju

miękki, łagodny; dziesięć

judo

"łagodna droga", sport walki stworzony przez Jigoro Kano

jujigarami

rzut przez skrzyżowanie rąk

K

 

kaeshi waza

techniki odwrotne, techniki służące do kontrolowania technik przeciwnika

kai

organizacja

kaiten

okrągły

kaitennage

rzut obrotowy

kakari geiko

tori jest atakowany przez kilku uke, nadchodzących kolejno z jednego kierunku

kamae

postawa, pozycja, garda

kamiza

miejsce honorowe, czyli miejsce, w którym siada nauczyciel na początku i na końcu treningu

kata

dosłownie forma; termin używany głównie w tradycyjnych sztukach walki, tzn. tych, w których nie występuje rywalizacja sportowa; w odróżnieniu od sportu, gdzie głównym celem treningu jest osiągnięcie poziomu, który pozwoli odnieść zwycięstwo w zawodach, adepci tradycyjnych sztuk walki, ćwicząc formy ustalone przez twórcę danej sztuki dążą raczej do harmonijnego rozwoju ciała i umysłu

kata

ramię, ćwiczenie formalne z reguły skodyfikowane

katana

miecz

katate

jedna ręka

katatetori

atak polegający na uchwyceniu (trzymaniu) przedramienia przeciwnika

katame waza

techniki unieruchomień

katatori

atak polegający na uchwyceniu (trzymaniu) za rękaw kimona (ramię, bark)

katatori men uchi

uchwyt za rękaw kimona (ramię, bark) z jednoczesnym uderzeniem w twarz

katsu

technika przywracania przytomności po urazach

keiko

trening

keikogi

strój treningowy używany w sztukach walki

ken

miecz

kendo

"droga miecza", sztuka walki

ki

energia duchowa; koncepcja przenikającej cały wszechświat energii ki jest istotnym aspektem kultury orientalnej - filozofii, medycyny, sztuki; pojęcie ki jest nieprzetłumaczalne na żaden zachodni język, a jego znaczenie można w pełni zrozumieć tylko poprzez własne, indywidualne doświadczenie

kiai

dosłownie nastrój, usposobienie, charakter, również okrzyk; w sztukach walki kiai na płaszczyźnie fizycznej oznacza przenikliwy okrzyk wydobywający się z głębi ciała (z brzucha - hara); na płaszczyźnie duchowej oznacza emanowanie energii witalnej, moment maksymalnej koncentracji psychofizycznej

kihon

podstawowy, bazowy

kihon waza

techniki wykonywane w sposób podstawowy, bazowy

kiri

ostrze

kiri otoshi

"ostre przewrócenie przeciwnika"

kissaki

szczyt miecza

kohai

młodszy kolega

koho

do tyłu

koho ukemi undo

ćwiczenie przewrotu w tył (ushiro ukemi)

kokoro

duch, serce

kokyu

oddech, siła oddechu

kokyu ho

"ćwiczenie oddechu", ćwiczenie wykonywane w pozycji stojącej lub siedzącej, polegające na dojściu do centrum partnera, poznawaniu pracy jego ciała przy jednoczesnej pracy nad własnym oddechem

kokyu nage

"rzut oddechem"

konnichiwa

dzień dobry

koshi

biodro

koshi nage

rzut przez biodro

kote

nadgarstek (dosłownie: mała ręka)

kotegaeshi

rzut wykonywany poprzez wykręcenie nadgarstka

kubi

szyja

kubishime

atak polegający na duszeniu przeciwnika

kumijo

forma ćwiczeń, w której obaj partnerzy wyposażeni są w jo

kumitachi

forma ćwiczeń, w której obaj partnerzy wyposażeni są w bokken

kuzushi

wychylenie ciała

kyu

dziewięć

kyu

stopień uczniowski

kyudo

sztuka walki polegająca na strzelaniu z łuku

kyusko

punkty ciała wrażliwe na uderzenie

M

 

ma-ai

dystans

mae

przód

maegeri

atak polegający na prostym kopnięciu przeciwnika

mae ukemi

pad, przewrót do przodu

marui

ruch sferyczny

mawashi

obracać

mawashigeri

kopnięcie obrotowe

men

głowa

menuchi

cięcie proste z góry w głowę

migi

prawy, prawostronny

migi kamae

postawa, w której prawa noga wysunięta jest do przodu

misogi

dosłownie obrzęd oczyszczenia; oczyszczenie lub ablucja dokonywane zwykle w wodzie morskiej lub pod górskim wodospadem są dla Japończyków formą religijnej ekspiacji za określone czyny, wydarzenia, w których się brało udział; twórca aikido uważał, że wszystkie techniki aikido są formą misogi (oczyszczenia)

mokuso

medytować

morote

oburącz

morotetori

atak polegający na uchwyceniu (trzymaniu) oburącz przedramienia partnera

mudansha

uczeń posiadający stopień uczniowski - kyu

mune

pierś, tors, korpus

munetori

uchwyt za przód kimona na wysokości klatki piersiowej

munetori men uchi

uchwyt za przód kimona na wysokości klatki piersiowej z jednoczesnym uderzeniem w twarz

N

 

nage

rzut, osoba wykonująca rzut lub inną technikę - nazwa używana zamiennie z tori

nage waza

techniki rzutów

ne waza

techniki w parterze

ni

dwa

nikyo

druga forma podstawowych technik unieruchomień

Nippon

Japonia

O

 

o

wielki

O'sensei

Wielki Nauczyciel - tytuł Morihei Ueshiba - twórcy aikido

obi

pas

okuri ashi

krok odstawny

omote

ruch do wewnątrz

omote waza

ogólna nazwa wersji technik wykorzystujących wejście przed centrum przeciwnika

omoto-kyo

dosłownie nauka wielkiej podstawy; sekta shintoistyczna założona w Japonii pod koniec XIX w przez Nao Deguchi i Onisaburo Deguchi; uważa się, że współpraca założyciela aikido i Onisaburo w latach 1920-35 dała początek stworzeniu filozofii aikido

onegae shimasu

dosłownie: proszę mnie nauczyć - formuła wypowiadana na początku treningu, a także w trakcie przed rozpoczęciem ćwiczenia

osae

naciskać, dźwignia

osae waza

techniki dźwigni

orenai te

"niezginalna ręka", ćwiczenie przepływu Ki

otagai ni rei

ukłon wzajemny pomiędzy partnerami

otoshi

obniżać, opuszczać, obalić

R

 

randori

"walka"

rei

ukłon

ritsu rei

ukłon w pozycji stojącej (por. za-rei)

roku

sześć

ryohijitori

uchwyt za bluzę na wysokości łokci (lub za łokcie) obiema rękoma

ryokatatori

atak polegający na uchwyceniu (trzymaniu) dwoma rękoma za ramiona przeciwnika

ryote

dwie ręce

ryotetori

atak polegający na uchwyceniu (trzymaniu) dwoma rękoma za dwie ręce przeciwnika

ryu

szkoła

S

 

sabaki

kroki

samurai

samuraj

san

trzy

sankyo

trzecia forma podstawowych technik unieruchomień

sayonara

do widzenia

seiza

siad japoński

sempai

uczeń starszy stopniem

sensei

nauczyciel (sztuki walki)

shi

cztery

shichi

siedem

shidoin

instruktor - formalny tytuł

shihan

mistrz, profesor - formalny tytuł honorowy osób posiadających wysokie stopnie mistrzowskie

shiho

cztery kierunki

shihogiri

ćwiczenie w czterech kierunkach

shiho nage

rzut w czterech kierunkach

shikko

sposób przemieszczania się w pozycji klęcznej

shime

duszenie

shimoza

miejsce na macie (tatami), gdzie siadają ćwiczący

shinto

"droga bogów", narodowa religia w Japoni

shodan

pierwszy dan

shomen

od przodu

shomenuchi

cięcie proste z góry na głowę przeciwnika od przodu

sokumen

strona, bok

soto

zewnętrzna strona, na zewnątrz

sotokaiten

ruch na zewnątrz

sotokaiten nage

rzut przez wychylenie na zewnątrz

suburi

indywidualne techniki ćwiczeń przy użyciu bokken i jo

sumiotoshi

technika aikido

suri ashi

krok dostawny

suwari waza

techniki wykonywane w pozycji siedzącej lub klęczącej

T

 

tachi

stojąc, w pozycji stojącej

tachi dori

techniki obrony przed napastnikiem uzbrojonym w miecz (techniki odbierania miecza)

tachi rei

ukłon w pozycji stojącej

tachi waza

techniki wykonywane w pozycji stojącej

tai jutsu

techniki walki wręcz (bez użycia broni)

tai no tenkan ho

ćwiczenie tenkan z uniesieniem rąk

tai sabaki

ćwiczenia zwrotów i obrotów ciała, obejmuje tenkan, irimi-tenkan, ikkyo-undo, shiho-undo

tanto

drewniana imitacja noża

tanto tori

techniki obrony przed napastnikiem uzbrojonym w nóż (techniki odbierania noża)

tatami

mata do ćwiczeń

te

ręka

tegatana

zewnętrzna krawędź dłoni, dosł. "ręka-miecz"

tekubi

nadgarstek

tenchi nage

rzut "niebo-ziemia"

tenkan

obrót, zejście z linii ataku poprzez obrót

tori

partner wykonujący technikę obronną

tsugi ashi

krok dostawny

tsuki

uderzenie po linii prostej lub pchnięcie mieczem

U

 

uchi

uderzenie po łuku

uchi deshi

bezpośredni uczeń mistrza, mieszkający razem ze swoim nauczycielem

uchikaiten nage

rzut obrotowy wykorzystujący ruch do wewnątrz, przejście pod ramieniem partnera

ude

przedramię

udekime nage

rzut wykorzystujący dźwignię na staw łokciowy

Ueshiba Morihei

twórca aikido, ur. 14.12.1883r. - zm. 26.04.1969r.

Ueshiba Kisshomaru

syn Ueshiba Morihe - zm. 04.01.1999r.

Ueshiba Morihei

wnuk Ueshiba Morihe - obecny Doshu, Prezes Fundacji Aikikai, Dyrektor Generalny Hombu Dojo

uke

partner atakujący, na którym wykonuje się technikę obronną

ukemi

obrona, pad, przewrót

ukemi waza

techniki padów i przewrotów

undo

ćwiczenie

ura

odwrotnie, do tyłu

ura waza

techniki wykonywane po ataku z tyłu

ushiro

tył, z tyłu, do tyłu

ushirokubishime

atak z tyłu z duszeniem

ushiroryotetori

uchwyt z tyłu, obiema rękami za obie ręce

ushiro ukemi

przewrót, pad do tyłu

ushiro waza

techniki obrony przed atakiem z tyłu

W

 

waza

techniki

Y

 

yame

stop!

yoko

bok, w bok, w kierunku bocznym

yoko ukemi

przewrót, pad w bok

yokomen uchi

atak z góry, okrężny, na głowę (skroń) lub szyję

yonkyo

czwarta forma podstawowych technik unieruchomień

yudansha

osoba posiadająca stopień mistrzowski - dan

Z

 

zagi

siedząc, w pozycji siedzącej

zanshin

pozostawanie w stanie czujnej gotowości

zarei

ukłon w pozycji siedzącej

zazen

pozycja medytacyjna - siad w pozycji lotosu lub siad klęczny na piętach

zempo (irimi) tenkai ashi

krok naprzód i zwrot w miejscu

zengo undo

"ćwiczenie w przód i w tył", ćwiczenie ruchu bioder, rąk i przepływu Ki

zenpo

do przodu

zenpo-kaiten-ukemi

przetoczenie do przodu - nazwa stosowania zamiennie z mae ukemi

zori

japońskie klapki

zubon

spodnie do kimona

zuki

patrz. tsuki


 

 Wszelkie prawa zastrzeżone © 2014 Centrum Szkoleniowe AIKINUR 

email: biuro@aikinur.pl, tel. (+48) 530 821 882


Ta strona wykorzystuje pliki cookies i inne podobne technologie. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień Twojej przeglądarki oznacza, że będą one umieszczane w pamięci Twojego urządzenia. Zobacz szczegółowe informacje jak zarządzać plikami cookies przy użyciu swojej przeglądarki internetowej. Polityka plików cookies.